Warning: Creating default object from empty value in /srv/psa05/hrmexpertise.nl/subdomains/blog/httpdocs/wp-content/plugins/download-monitor/classes/download_taxonomies.class.php on line 156 Warning: Creating default object from empty value in /srv/psa05/hrmexpertise.nl/subdomains/blog/httpdocs/wp-content/plugins/download-monitor/classes/download_taxonomies.class.php on line 156 Warning: Creating default object from empty value in /srv/psa05/hrmexpertise.nl/subdomains/blog/httpdocs/wp-content/plugins/download-monitor/classes/download_taxonomies.class.php on line 156 Warning: Creating default object from empty value in /srv/psa05/hrmexpertise.nl/subdomains/blog/httpdocs/wp-content/plugins/download-monitor/classes/download_taxonomies.class.php on line 156 Inspraak, arbeidsverhoudingen, het geluk van werknemers en de teloorgang van de Vakbeweging | Expertisecentrum Human Resource Management & Organizational Behavior

Inspraak, arbeidsverhoudingen, het geluk van werknemers en de teloorgang van de Vakbeweging

door Peter van der Meer

Onderzoek

De FNV, de grootste vakcentrale in Nederland heeft het moeilijk. Sinds het afsluiten van het pensioenakkoord rommelt het in de FNV, haar voortbestaan is onzeker en de start van de nieuwe vakbeweging gaat zeker niet vlekkeloos. Moeten we ons hier zorgen over maken of is het goed dat werkgevers minder tegenspel van de vakbond te verwachten hebben?

Edward Lazear, arbeidseconoom, aan de Graduate Business School van Stanford University in California schrijft in zijn leerboek ‘Personnel Economics in Practice’ dat het voor bedrijven goed is personeel enige zeggenschap te geven in het bedrijf. Als het personeel enige zeggenschap wordt gegeven is het bereid informatie van de werkvloer te delen met het management. Deze informatie verbetert de inrichting van het productieproces en daarmee het resultaat voor het bedrijf. Een andere belangrijke reden is dat in slechte tijden werknemers eerder informatie van de top voor waar zullen accepteren. Het is voor managers van bedrijven gemakkelijker een slechte boodschap te verkopen. Tegelijk merkt hij op dat niet teveel zeggenschap moet worden gegeven, anders eigent het personeel zich een te groot deel van de toegevoegde waarde toe. Dit gaat ten koste van de aandeelhouders, en daar is hij geen voorstander van.

Het is een mooi economisch modelletje, waar echter niet veel empirisch bewijs voor is. Niet veel economen kijken naar het effect van medezeggenschap op de resultaten van ondernemingen. Er is wel bewijs dat landen waar de arbeidsverhoudingen, de verhouding tussen vakbeweging en bedrijven, sterk gecentraliseerd of sterk gedecentraliseerd zijn het beter doen dan landen waar de mate van centralisatie er tussenin zit. Dus op basis van onderzoek is het lastig aan te geven of bedrijven gelukkig moeten zijn met de teloorgang van de FNV.

Hoe zit het dan met werknemers? Een studente [1] van mij heeft uitgezocht of werknemers gelukkiger worden als ze inspraak hebben binnen het bedrijf waar ze werken. Ze kwam tot een aantal interessante resultaten. Zo vond ze dat werknemers inderdaad gelukkiger als ze inspraak hebben binnen een bedrijf. Het maakt daarbij uit hoe die inspraak vorm is gegeven. Directe inspraak door werknemers maakt gelukkiger dan wanneer dit via een vakbond loopt.

Ze vond ook nog een ander interessant resultaat. Er is ook een sterk effect op landenniveau. Werknemers in landen waar veel inspraak is zijn gelukkiger dan werknemers in landen waar weinig inspraak is. Het werkt dubbelop. Een werknemer die zelf veel inspraak heeft is gelukkiger als hij dat heeft in een land waar inspraak veel voorkomt, dan in een land waar weinig inspraak voorkomt. Het maakt daarbij niet uit of die landelijke inspraak geregeld is via een vakbond of dat het vaak voorkomt op bedrijfsniveau.

Op basis hiervan kan ik zeggen dat het verdwijnen van de FNV niet zonder meer voordelig is voor werkgevers. Als er op centraal niveau inspraak wegvalt door het verdwijnen van de grootste vakbond, moeten werkgevers die inspraak op een andere manier gaan organiseren. Ze moeten hun werknemers dan meer inspraak geven op de werkvloer, of misschien zelfs wel helpen een nieuwe vakbond op poten te zetten. Anders zullen hun werknemers ontevredener worden met alle negatieve gevolgen van dien.

Afdbeeling: Dilbert

 

[1] O. Kozlova. 2011. Industrial relations: do they affect worker’s happiness? Thesis MSc HRM faculty of economics and business.

Bookmark and Share